ΕΛΔΥΚ

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΩΝ ΑΓΝΟΟΥΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΣΟΝΤΩΝ

ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΤΡΑΓΩΔΙΑΣ 1974

HUMAN RIGHTS
ORGANISATION

OF FAMILIES
OF THE MISSING AND FALLEN

IN CYPRIOT TRAGEDY IN 1974

ΔΕΝ ΞΕΧΝΩ	ΑΓΩΝΙΖΟΜΑΙ	ΙΣΤΟΡΙΑ	ΗΡΩΕΣ	ΜΑΘΑΙΝΩ	ΤΙΜΩ	ΕΛΠΙΖΩ
Κεντρική Ιστοχάρτης	Ο Σύλλογός μας Η Ψηφοφορία μας	Κύπρος 1974 ΕΛΔΥΚ	Ελλαδίτες Πεσόντες Ελλαδίτες Αγνοούμενοι	Παρατηρητήριο 74 Αρχεία-Σύνδεσμοι	Ηρώον Εκκλησάκι	Επικοινωνία Εγγραφή Μέλους

ΤΙΜΗ ΚΑΙ ΔΟΞΑ ΣΤΟΥΣ ΗΡΩΕΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ HONΟR AND GLORY TO THE HEROES OF CYPRUS 1974

ΕΛΔΥΚ
(ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΥΝΑΜΗ ΚΥΠΡΟΥ)

ΕΠΙΤΟΜΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΛΔΥΚ

ΤΟ ΑΠΟΡΡΗΤΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΤΗΣ ΕΛΔΥΚ
ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΕΙΣΒΟΛΗ

ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΝΗΜΕΡΩΣΕΩΣ ΤΩΝ ΟΠΛΙΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΔΥΚ ΠΟΥ ΕΚΔΟΘΗΚΕ ΑΜΕΣΩΣ ΜΕΤΑ ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΚΗΣ ΕΙΣΒΟΛΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΤΟ 74

ΛΕΥΚΩΜΑ ΙΣΤΟΥ

(ΠΡΟΒΟΛΗ ΔΙΑΦΑΝΕΙΩΝ)

ΣΥΝΤΟΜΑ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

ΣΧΕΤΙΚΑ VIDEOS: 1 2 3 4 5

Σύμφωνα με τη Συνθήκη Εγγυήσεως και Συμμαχίας, ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο διατηρεί υπό την κυριότητά του δύο κυρίαρχες Βάσεις, στην Επισκοπή και τη Δεκέλεια, η Ελλάδα και η Τουρκία διατηρούν στρατιωτικό απόσπασμα 950 και 650, αντίστοιχα, Αξκών, Ανθστών και οπλιτών, το οποίο μετά από παράκληση της Δημοκρατίας μπορεί να αυξηθεί ή να μειωθεί σε αριθμό. Η Τουρκική Δύναμη Κύπρου (ΤΟΥΡ.ΔΥ.Κ) έπαψε να υφίσταται το 1964, ενώ η Ελληνική Δύναμη Κύπρου (ΕΛ.ΔΥ.Κ) συγκροτήθηκε στις 20 Νοεμβρίου 1959, στον Άγιο Στέφανο Αττικής (Μπογιάτι), μετά από την υπογραφή της Συνθήκης Εγκαθίδρυσης της Δημοκρατίας της Κύπρου.

Αποστολή της ΕΛΔΥΚ είναι: α. συμμετοχή της στα σχέδια αμύνης του Κυπριακού Κράτους, προς αποτροπή κάθε απειλής, β. παροχή διευκολύνσεων στην εκπαιδευτική ομάδα του Κυπριακού στρατού, γ. συστηματική εκπαίδευση των μονάδων της, διατήρηση του εθνικού φρονήματος του προσωπικού της σε υψηλό βαθμό και σύσφιξη των σχέσεών της με τους Ελληνοκυπρίους.

Στις 16 Αυγούστου 1960, ημέρα της ανακήρυξης της Κύπρου σε ανεξάρτητη Δημοκρατία, η ΕΛΔΥΚ αποβιβάζεται στο λιμάνι της Αμμοχώστου, στο αρματαγωγό «Αλιάκμων».ΕΛΔΥΚ εγκαταστάθηκε στην Κύπρο το 1960, κατόπιν της συμφωνίας Ζυρίχης - Λονδίνου όπου προβλεπόταν η ίδρυση τριμερούς Στρατηγείου Ελλάδος, Τουρκίας και Κύπρου. Στο Στρατηγείο αυτό υπαγόταν το Ελληνικό Στρατιωτικό τμήμα με 950 άνδρες (ΕΛΔΥΚ) και το Τουρκικό με 650 (ΤΟΥΡΔΥΚ).Έγινε δεκτή με πρωτοφανείς εκδηλώσεις ενθουσιασμού από τον κυπριακό λαό.Πρώτος της Δκτής ήταν ο Σχης (ΠΖ) Διονύσιος Αμπούζης, ενώ η Διοίκηση, το Επιτελείο, οι Λόχοι και τα Τάγματά της έδρευαν σε Στρατόπεδο δυτικά της πόλης της Λευκωσίας, στην περιοχή Γερόλακκου και υπαγόταν αρχικά στο Τριμερές Στρατηγείο. Σήμερα, η διοικητική του Υπαγωγή βρίσκεται - στον καιρό της ειρήνης - στον Α’ Υπαρχηγό Γ.Ε.Σ, ενώ - στον καιρό του πολέμου - στον Αρχηγό Γ.Ε.Ε.Φ, και η δύναμή της αριθμεί σε 3.000 άνδρες και γυναίκες.

Το Δεκέμβριο του 1963, ξέσπασαν στην Κύπρο σοβαρές ελληνοτουρκικές ταραχές. Είχε προηγηθεί, στις 30 Νοεμβρίου, η πρόταση του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου για την τροποποίηση 13 σημείων του Συντάγματος, που δημιουργούσαν ανυπέρβλητα προβλήματα για τη δημοκρατική λειτουργία και τη βιωσιμότητα του κράτους. Μια από τις πιο σημαντικές συνέπειες των συγκρούσεων ήταν η απόσυρση των Τουρκοκυπρίων πολιτειακών και κοινοβουλευτικών παραγόντων, αλλά και των περισσότερων δημοσίων υπαλλήλων σε περιοχές που ελέγχονταν από τουρκοκυπριακές ένοπλες ομάδες («θύλακες»). Η γενίκευση της σύγκρουσης και η εμπλοκή των τμημάτων της ΕΛΔΥΚ και της ΤΟΥΡΔΥΚ αποφεύχθηκαν με την πυροσβεστική παρέμβαση της Βρετανίας. Σε νέα επεισόδια, τον Μάρτιο του 1964, σκοτώθηκε ο επιλοχίας της ΕΛΔΥΚ Σ. Καραγιάννης, ενώ το Μάιο 1964, εκτελέστηκαν εν ψυχρώ στην τουρκική συνοικία της Αμμοχώστου οι Έλληνες αξιωματικοί Δ. Πούλιος και Β. Καποτάς και ο οδηγός τους, αστυνομικός Κ. Παντελίδης.

Ένα από τα μέτρα άμυνας της ελληνικής κυπριακής πλευράς, που θα επηρέαζε τις εσωτερικές εξελίξεις, ήταν η πρόσκληση στον στρατηγό Γεώργιο Γρίβα να αναλάβει την αρχηγία της Α.Σ.Δ.Α.Κ. (Ανώτατη Στρατιωτική Διοίκησις Άμυνης Κύπρου), και η κάθοδός του στην Κύπρο, τον Ιούνιο του 1964. Παράλληλα, η κυβέρνηση Γεωργίου Παπανδρέου απέστειλε με μυστικότητα στρατιωτικά τμήματα στη μεγαλόνησο, τη γνωστή «μεραρχία», που θωράκισε αποφασιστικά τα ελληνικά αμυντικά σχέδια.

Τον Αύγουστο του 1964 οι απειλές για τουρκική επέμβαση στην Κύπρο πραγματοποιήθηκαν για πρώτη φορά, καθώς ύστερα από νέες συγκρούσεις στην περιοχή Μανσουρας - Κοκκίνων, αεροπλάνα της τουρκικής πολεμικής αεροπορίας βομβάρδισαν επί τριήμερο (8-10 Αυγούστου) χωριά και στρατιωτικούς στόχους της περιοχής Τηλλυρίας και του κόλπου Ξερού, προκαλώντας δεκάδες θύματα - κυρίως αμάχους. Το Νοέμβριο του 1967, με αφορμή την επέμβαση της Εθνικής Φρουράς στην Κοφίνου, όπου τα τουρκικά φυλάκια δέσποζαν και έλεγχαν την κεντρική οδική αρτηρία του νησιού, το δρόμο Λευκωσίας - Λεμεσού, η τουρκική κυβέρνηση με τελεσίγραφό της, απαίτησε και πέτυχε την απόσυρση της ελληνικής μεραρχίας από το νησί και την ανάκληση του στρατηγού Γρίβα.

Στις 15 Ιουλίου ανατρέπεται με πραξικόπημα ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Αρχιεπίσκοπος Μακάριος. Η ενέργεια αυτή, πέρα από την αδικαιολόγητη και τραγική αιματοχυσία αδελφικού αίματος και τη δημιουργία ψυχικού ρήγματος στον κυπριακό Ελληνισμό σε κρίσιμες ώρες, έδωσε το πρόσχημα στην Τουρκία για την στρατιωτική εισβολή, που πραγματοποιήθηκε στις 20 Ιουλίου 1974.

    Παρά τη γενναία αντίσταση των ανδρών της ΕΛΔΥΚ και της Εθνικής Φρουράς, τα τουρκικά στρατεύματα, κατά πολύ υπέρτερα σε αριθμητική ισχύ και δύναμη, με τη βοήθεια της αεροπορίας και του πολεμικού ναυτικού, κατάφεραν να δημιουργήσουν προγεφύρωμα στις ακτές δυτικά της Κερύνειας, όπου απεβίβασαν σημαντικές δυνάμεις. Στις 22 Ιουλίου επιτεύχθηκε εκεχειρία, η οποία δεν τηρήθηκε από τον τουρκικό στρατό, που συνέχισε την κατάκτηση κυπριακού εδάφους και κατά τις επόμενες ημέρες.

    Λίγες ώρες μετά την αποτυχία της ειρηνευτικής διάσκεψης στη Γενεύη, εκδηλώθηκε ο δεύτερος γύρος της τουρκικής εισβολής (14-16 Αυγούστου 1974).

    Από τότε έχει επιβληθεί η «γραμμή Αττίλα», που διαχωρίζει τεχνητά τη Κύπρο και τον κυπριακό λαό, παρά την διεθνή καταδίκη, όπως αποτυπώθηκε σε σειρά ψηφισμάτων της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών και άλλων διεθνών οργανισμών, που ζητούν την επιστροφή όλων των προσφύγων στις εστίες τους, την αποχώρηση των ξένων στρατευμάτων, το σεβασμό της κυριαρχίας, εδαφικής ακεραιότητας και ανεξαρτησίας της Κυπριακής Δημοκρατίας και την αποκατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των Κυπρίων. Το 37% περίπου του κυπριακού εδάφους, που αντιπροσώπευε τις πλουσιότερες εκτάσεις και τα μεγαλύτερα τουριστικά παραθαλάσσια θέρετρα της Αμμοχώστου και της Κερύνειας και το 70% του οικονομικού δυναμικού καταλήφθηκε από τα τουρκικά στρατεύματα. 200.000 περίπου Ελληνοκύπριοι, σχεδόν το 40% του συνολικού πληθυσμού, εκτοπίστηκαν με τη βία από τις πατρογονικές τους εστίες και αναγκάστηκαν να καταφύγουν ως πρόσφυγες στο ελεύθερο τμήμα του νησιού.

    Η συμβολή της ΕΛΔΥΚ στην άμυνα εναντίον της τουρκικής εισβολής υπήρξε καθοριστική. Κατά την πρώτη φάση της εισβολής ανέλαβε το κύριο βάρος της επίθεσης για κατάληψη του χωριού Κιόνελι, ενώ τον Αύγουστο με υπεράνθρωπες προσπάθειες και απαράμιλλη ανδρεία, κράτησε τη γραμμή άμυνας στα υψώματα δυτικά της Λευκωσίας, στην περιοχή Στρατοπέδου ΕΛΔΥΚ - υψώματος Κολοκασίδη, αποτρέποντας ουσιαστικά την κατάληψη μεγάλου μέρους της κυπριακής πρωτεύουσας. Το κόστος σε ανθρώπινες απώλειες της ΕΛΔΥΚ κατά την τουρκική εισβολή, προασπίζοντας την κυπριακή ελευθερία, ήταν σαράντα επτά πεσόντες αξιωματικοί και οπλίτες και πενήντα οκτώ αγνοούμενοι.Μετά την εισβολή οι λόχοι της ΕΛΔΥΚ αναδιατάχθηκαν σε διάφορες περιοχές, έξω από τη Λευκωσία, όπου παρέμειναν για αρκετούς μήνες μέχρι να εγκατασταθούν σε νέους χώρους.

Η ΕΛΔΥΚ αποδείχτηκε ως η αποτελεσματικότερη και πιο οργανωμένη μονάδα άμυνας της Κύπρου προκαλώντας τρομερές απώλειες στις τουρκικές δυνάμεις που φτάνουν μέχρι και τους 2,000 νεκρούς. (Σημείωση: Η δύναμη της ΕΛΔΥΚ αποτελείτο από ΜΟΝΟ 450 νεοφερμένους από την Ελλάδα άνδρες Πεζικού, χωρίς την υποστήριξη αρμάτων ή πυροβολικού, και χωρίς οποιαδήποτε μηχανοκίνητα μέσα, ενώ το υπηρεσιακό τους τυφέκιο ήταν η ημιαυτόματη αραβίδα 8 φυσιγγίων Μ1.)

Κάθε χρόνο βλέπουμε να έρχονται απ’ όλο τον κόσμο στους δέκτες των τηλεοράσεών μας τους μαυροφορεμένους συγγενείς των 100 πεσόντων (54 Καταδρομέων και 46 άλλων) και των 73 αγνοουμένων για να αποτίσουν τον ύστατο φόρο τιμής. Πρόσφατα (10/7/2000) εξακριβώθηκε η ταυτότητα του Λχία (ΠΖ) Χρίστου Κουκουλλάρη, ενώ τον περασμένο μήνα (Ιούνιος 2001) αναγνωρίστηκαν με τη μέθοδο του DNA τα οστά των Στρτη (ΠΖ) ΑσημάκηΜπουρέκα και Στρτη (ΠΖ) Αλέξιου Χριστόπουλου, που μέχρι πριν καταλογίζονταν ανάμεσα στους αγνοούμενους.Σε μία άνιση μάχη σώμα προς άρμα, υπέστησαν αλλά και προκάλεσαν βαρύτατες απώλειες, στην πείσμονα αντίστασή τους να μην εγκαταλείψουν το Στρατόπεδό τους. Είναι βέβαιο ότι η ΕΛΔΥΚ σε περίπτωση σύρραξης θα αποτελέσει τον πρώτο στόχο του αντιπάλου, για υλοποίηση των επεκτατικών σχεδίων του.

Στα δύσκολα χρόνια που ακολούθησαν την εισβολή του 1974, της αναδημιουργίας και της ανοικοδόμησης της Κυπριακής Δημοκρατίας σε συνθήκες ημικατοχής, η παρουσία της ΕΛΔΥΚ, των αξιωματικών και των οπλιτών της («Ελδυκάριων») παρέχει στους Κύπριους πολίτες ένα επιπλέον αίσθημα ασφάλειας και αποτελεί ένα ζωντανό μήνυμα της ελλαδικής συμπαράστασης και αλληλεγγύης στον δοκιμαζόμενο κυπριακό λαό. Παράλληλα, οι άνδρες της ΕΛΔΥΚ δίνουν το παρόν τους σε διάφορες επετειακές, τοπικές και πανηγυρικές εκδηλώσεις σε όλες τις γωνίες της ελεύθερης Κύπρου, προσφέροντας πολυσήμαντο κοινωνικό έργο.

Όμως, το μεγαλύτερο τεκμήριο προσφοράς της ΕΛΔΥΚ και των ανδρών της στη σύγχρονη κυπριακή ιστορία βρίσκεται στον «Τύμβο της Μακεδονίτισσας», το λιτό και επιβλητικό στρατιωτικό κοιμητήριο που δημιουργήθηκε μετά την τουρκική εισβολή του 1974. Εκεί έχουν ταφεί, μαζί με τους αξιωματικούς και τους άνδρες της κυπριακής Εθνοφρουράς και μερικές δεκάδες αξιωματικών και ανδρών της ΕΛΔΥΚ, που έπεσαν πολεμώντας στην Κύπρο το καλοκαίρι του 1974.

Σήμερα, μετά την κατάπαυση του πυρός, η ΕΛΔΥΚ έχει τρία Στρατόπεδα στη Μαλούντα, τον Άγιο Γιάννη της Μαλούντας και την Αθαλάσσα, όπου τα τμήματά της εκπαιδεύονται. Η ΕΛΔΥΚ είναι έτοιμη να ξαναγράψει χρυσές σελίδες στην Ιστορία όποτε και εάν αυτό απαιτηθεί, ενώ αποτελεί ένα σύγχρονο και αυτόνομο μηχανοκίνητο τακτικό συγκρότημα, έτοιμο να αναλάβει οποιαδήποτε αποστολή της ανατεθεί και να την φέρει σε πέρας με επιτυχία. Η ΕΛΔΥΚ διοργανώνει κάθε χρόνο εκδηλώσεις ανοιχτές για το κοινό την ημέρα του Πάσχα, καθώς και έκτακτα εκθέσεις φωτογραφιών, χορευτικές εκδηλώσεις κτλ, φέρνοντάς την πιο κοντά στον απλό κόσμο.

Το κεντρικό Στρατόπεδο της ΕΛΔΥΚ, το Στρατόπεδο του Τχη (ΜΧ) Σωτήριου Σταυριανάκου βρίσκεται στο χωριό Μαλούντα, όπου και εδρεύει η Διοίκηση της ΕΛΔΥΚ και μεγάλος αριθμός των μελών της Δύναμης. Στο προαναφερόμενο στρατόπεδο υπάρχει Ηρώο των πεσόντων και αγνοούμένων της Δύναμης με πλάκα που φέρει τα ονόματα και τους βαθμούς των αγνοουμένων και πεσόντων κατά το 1974.

Σήμερα, τα Στρατόπεδα της ΕΛΔΥΚ αποτελούν μερικά από τα πιο συγυρισμένα, εύτακτα και εξοπλισμένα στρατόπεδα (περιλαμβάνουν βιβλιοθήκη με ηλεκτρονικούς υπολογιστές, σύνδεση Διαδικτύου και μουσικά CD-ROMs, αίθουσες εκδηλώσεων κτλ), θυμίζοντας στρατιωτική βάση του ΝΑΤΟ.

Στο Ηρώο βρίσκεται και προτομή του Λγού (ΜΧ) Σωτήριου Σταυριανάκου, ο οποίος έπεσε ηρωικά μαχόμενος κατά την διάρκεια της Μάχης του Στρατοπέδου της ΕΛΔΥΚ στον Γερόλακκο την 16 Αυγούστου 1974, παράλληλα με το Λγό (ΠΖ) Βασίλειο Σταμπουλή (στον οποίο είναι αφιερωμένο το Στρατόπεδο στον Άγιο Ιωάννη).

Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι όλα τα μέλη της Δύναμης είναι του Στρατού Ξηράς, από όλα τα Όπλα-Σώματα και ότι φέρουν το κίτρινο επίραμμα της ΕΛΔΥΚ στον ώμο τους, ενώ το εθνόσημο των μελών της και η ζώνη τους δεν φέρει οποιοδήποτε διακριτικό (για τους κληρωτούς). Το έμβλημα της ΕΛΔΥΚ συμβολίζει τον Ενιαίο Αμυντικό Χώρο (η Ελλάδα και η Κύπρος στέφονται με κοινό στεφάνι), ενώ μεταξύ των δύο χωρών προβάλλεται το έμβλημα του ΓΕΣ, ενώ το ρητό της ΕΛ.ΔΥ.Κ είναι το ακόλουθο:

ΤΟ ΟΜΟΑΙΜΟΝ ΤΕ ΚΑΙ ΟΜΟΓΛΩΣΣΟΝ ΚΑΙ ΟΜΟΘΡΗΣΚΟΝ ΚΑΙ ΟΜΟΤΡΟΠΟΝ, παραφθορά αποσπάσματος από το Θ’ 144 του Ηρόδοτου «Το Ελληνικόν εστί ομόαιμόν τε και και ομόγλωσσον και θεών ιδρύματα κοινά και θυσίαι ήθεά τε ομότροπα» (Η ουσία του Ελληνισμού είναι και το ίδιο αίμα και η ίδια γλώσσα και τα κοινά ιερά των θεών και οι θυσίες και τα όμοια ήθη).

ΠΗΓΗ: http://www.typos.com

ΑΡΧΗ

ΕΛΔΥΚ

ΤΟ ΑΠΟΡΡΗΤΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΤΗΣ ΕΛΔΥΚ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΕΙΣΒΟΛΗ

ΣΧΕΤΙΚΑ VIDEOS: 1 2 3 4 5

«Εχθρός: Πέντε αεροσκάφη (...) έρριψαν περί την 06.00 ώραν αλεξιπτωτιστάς Δυτικώς χωρίου ΚΙΟΝΕΛΙ». Έτσι ξεκινά το ημερολόγιο της ΕΛΔΥΚ κατά την 20ή Ιουλίου του 1974, ημέρα του «Αττίλα 1». Συναντήσαμε τον επιμελητή του και δημοσιεύουμε για πρώτη φορά αποσπάσματά του.

    Η πρώτη βόμβα που έπεσε στην Κύπρο, ξημερώματα της 20ής Ιουλίου 1974, κατέστρεψε την Αίθουσα Επιχειρήσεων της ΕΛΔΥΚ. Η δεύτερη, το Κέντρο Επικοινωνιών της ίδιας μονάδας. Το χρονικό ενός πολέμου, που αναμένεται να αναγνωριστεί επισήμως με νομοσχέδιο του Υπουργείου Άμυνας, έχει καταγραφεί στις σελίδες του Απόρρητου Πολεμικού Ημερολογίου της Ελληνικής Δύναμης Κύπρου.

    Συντάκτης του είναι ο Tαγματάρχης Θεοδόσης Καλλιώρας, τότε διευθυντής του 3ου Γραφείου. Ο ίδιος κρατούσε σημειώσεις κατά τη διάρκεια των μαχών, που δακτυλογραφήθηκαν μετά τη λήξη της δεύτερης φάσης του πολέμου, πριν από 24 χρόνια, από τον Λάμπρο Γώγο της 103 σειράς. Το στρατόπεδο είχε καταστραφεί και, με τη λήξη της δεύτερης φάσης, παραδόθηκε στους Τούρκους στις 16 Αυγούστου. Επισήμως, η τουρκική εισβολή είχε τελειώσει...

   «Αποτελεί τις σελίδες μιας ιστορίας που ακόμη δεν έχει αναγνωρίσει το επίσημο κράτος», επισημαίνει ο δακτυλογράφος του ημερολογίου, σήμερα πρόεδρος του Συνδέσμου Πολεμιστών ΕΛΔΥΚ. «Μπορεί να μην είναι πλήρες το κείμενο, αλλά σίγουρα αναφέρει τα ελάχιστα απ' όσα έγιναν στην Κύπρο», συμπληρώνει ο ίδιος.

   «Αν λιγοψυχήσαμε; Πρώτος εγώ το λέω. Κι όποιος πει ότι δε φοβάται στον πόλεμο είναι ψεύτης. Το θέμα είναι τι κάνεις για να επιβιώσεις. Έδειχνα ήρεμος, αλλά έπιανα το χέρι μου και μέτραγα διακόσιους σφυγμούς. Έχανα τον μπούσουλα. Το θέμα είναι ότι δεν την κοπάνησε κανένας», θυμάται ο Λ. Γώγος. «κερδίσαμε τις περισσότερες μάχες αλλά χάσαμε τον πόλεμο. Στο Μουσείο Ιστορίας του Λονδίνου έχει καταγραφεί ως μια από τις πιο άνισες μάχες που δόθηκαν. Και στις Θερμοπύλες χάσαμε, αλλά δεν αποτελούν μια ένδοξη σελίδα στην Ιστορία;».

ΑΠΟΡΡΗΤΟΝ

ΠΟΛΕΜΙΚΟΝ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
(ΕΛΔΥΚ 20 ΙΟΥΛΙΟΥ 1974)

1. ΚΑΙΡΟΣ: Αίθριος - Λίαν θερμός (34-36°C).

2. ΕΧΘΡΟΣ: Πέντε αεροσκάφη τύπου ΝΤΑΚΟΤΑ και εν τύπου C130 έρριψαν, περί την 06.00 ώραν, αλεξιπτωτιστάς εις περιοχήν Δυτικώς χωρίου ΚΙΟΝΕΛΙ.
Την 06.05 ω δύο εχθρικά αεροσκάφη εβομβάρδισαν το Στρατόπεδον της ΕΛΔΥΚ αιφνιδιαστικώς διά δύο βομβών 1.000 λιβρών. Η πρώτη βόμβα έπεσεν επί της Αιθούσης Επιχειρήσεων, την κατέστρεψεν ολοσχερώς, ομοίως κατέστρεψεν το Διοικητήριον, τα πέριξ ΤΟΛ (Γραμματείας, ΕΣΑ, Ταμείου, Οδοντιατρείου, Εποπτείου, Καντίνας), τρία τζιπ, το ηλεκτρικόν δίκτυον και δίκτυον επικοινωνιών. Η ετέρα κατέστρεψεν κτίριον ΛΒΟ - Κέντρον Επικοινωνιών και αριθμόν οχημάτων. Προκάλεσαν επίσης απωλείας εις το προσωπικόν (νεκροί - τραυματίαι).
Την 08.30 ω έτερα δύο εχθρικά αεροσκάφη επολυβόλησαν το Στρατόπεδον και έρριψαν ρουκέτας. Επροξενήθησαν ζημίαι και ελαφραί απώλειαι εις προσωπικόν.

3. ΗΜΕΤΕΡΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΙΣ: Την 05.00 ω ο Δ/κτής της ΕΛΔΥΚ διατάσσει διασποράν Μονάδων εντός του Στρατοπέδου, ήτις επραγματοποιήθη εντός 30΄. Την 05.45 διατάσσεται εφαρμογή του Σταδίου «Δ» Α/Α Αμύνης (όπλα τεταγμένα. Α/Α βολή μόνον εις περίπτωσιν προσβολής). (...)
Την 09.00 ω εγένετο επιθετική αναγνώρισις, κατόπιν προφορικής Διαταγής ΓΕΕΦ, διά δύο Λόχων και ενός ουλαμού αρμάτων προς ΚΙΟΝΕΛΙ, με σκοπόν την εγκατάστασιν στοιχείου ασφαλείας εκείθεν της γραμμής αμύνης του στρατοπέδου και αναγνώρισιν της αμυντικής τοποθεσίας του εχθρού. Η ενέργεια ανεκόπη υπό πυρκαϊάς εκτεταμένης εις θάμνους και χόρτα προ της τοποθεσίας, ην δεν ηδυνήθησαν να διαβούν τα άρματα.
Την 17.00 δι' επιτελούς Τχου (ΠΖ) Μιχαήλ, απεστάλη Δ/γή επιθέσεως, δι' ης καθωρίζετο ότι περί την 18.30 θα εξεδηλούτο γενική επίθεσις διά δυνάμεων της ΙΙΙ ΑΤΔ και ΕΛΔΥΚ προς κατάληψιν ΚΙΟΝΕΛΙ. Ούτω την 18.30 εκτοξεύεται γενική επίθεσις με δύο ΤΟ εν α΄ κλιμακίω (με δύο Λόχους έκαστον) τη συνεργασία «ΙΛΗΣ» αρμάτων και τη υποστηρίξει Πυ/κού (Μοίρα). Η επίθεσις εξελίχθη επιτυχώς αρχικώς και τα τμήματα υπερέβησαν την πρώτην σειράν πολυβολείων της τοποθεσίας, ανεκόπη δε προ Α/Τ τάφρου και δευτέρας σειράς πολυβολείων, εις ην επαγιδεύθησαν δύο άρματα και δύο έτερα κατεστράφησαν. Ουδέν εκ των αρμάτων ηδυνήθη να διαβή την τάφρον. Το Πεζικόν προχωρήσαν και πέραν της τάφρου εδέχθη καταιγιστικά πυρά παρά πολ/λων και η περαιτέρω κίνησις κατέστη αδύνατος. Η επίθεσις διήρκεσε μέχρι της 02.00 ω της 21.7.74 και τα τμήματα έσχον μεγάλας απωλείας, δεδομένου ότι αι λοιπαί κατευθύνσεις δεν ευοδώθησαν, άμα τη εκδηλώσει και λόγω επικειμένης επελεύσεως του φωτός της ημέρας, καθ' ην η εχθρική αεροπορία θα προεκάλει σοβαράς απωλείας, απεφασίσθη η σύμπτυξις των τμημάτων, ήτις επερατώθη με το Π.Φ. κατόπιν διαταγής του ΓΕΕΦ.

4. ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΜΕΡΙΜΝΑ:

α. Διετάχθη τηλεφωνικώς η διανομή του εις χώρον της ΕΛΔΥΚ, φυλασσομένου οπλισμού του ΓΕΕΦ εις διάφορα τμήματα (επιστρατευομένους, εφέδρους, οργανώσεις κτλ.) με σειράν προτεραιότητος ΠΑΟ 106 χιλ., όλμοι 4,2΄΄ και ελαφρός οπλισμός.
β. Εκ των ως άνω βομβαρδισμών της πρώτης ημέρας η ΕΛΔΥΚ έσχεν τας κάτωθι απωλείας: Αξκοί τραυματίαι 2, Μόν. Υπξκοί τραυματίαι 3, Οπλίται νεκροί 3, τραυματίαι 10.
γ. Ομοίως κατά την νυκτερινήν επίθεσιν 20/21 προς ΚΙΟΝΕΛΙ εσημειώθησαν αι κάτωθι απώλειαι:
Αξκοί τραυματίαι 5, Μόν. Υπξκοί νεκροί 1, Οπλίται νεκροί 7, τραυματίαι 12, αγνοούμενοι 11.

21 ΙΟΥΛΙΟΥ 1974

1. (...)

2. ΕΧΘΡΟΣ: Περί την 04.50 ω και μέχρι 10.00 ω προσβολή Στρατοπέδου ΕΛΔΥΚ υπό αεροσκαφών διά ρουκετών και πολυβολισμών. Ομοίως προσέβαλον και το κατεχόμενον υπό της ΕΛΔΥΚ στρατόπεδον της ΤΟΥΡΔΥΚ (...)
3. ΗΜΕΤΕΡΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΙΣ: Ημέτερο πυροβολικόν, καθ' όλην την διάρκειαν της ημέρας, προσέβαλεν εχθρόν και συγκεντρώσεις επιβιβαζομένων δι' ελικοπτέρων εχθρικών δυνάμεων, προκαλέσαν σοβαράς απωλείας. Η ΕΛΔΥΚ ησχολείτο με διευθέτησιν θέσεων βορείως του Στρατοπέδου της και ετήρει ετοιμότητα επεμβάσεως διά ΤΠ και Αρμάτων τη Δ/τη του ΓΕΕΦ (...)

22 ΙΟΥΛΙΟΥ 1974

1. (...)

2. ΕΧΘΡΟΣ: Περί την 09.45 ω η εχθρική αεροπορία προσέβαλεν επανειλημμένως το Στρατόπεδον της ΕΛΔΥΚ διά πολυβολισμών και ρουκετών. Ομοίως το Στρατόπεδον εβλήθη δι' όλμων 4,2΄΄.
Οι βομβαρδισμοί ενετάθησαν κατά τας απογευματινάς ώρας (13.45), το Στρατόπεδον εβομβαρδίσθη διά βομβών μεγάλης ισχύος (1.000 λιβρών) ως και διά 3 (τριών) εμπρηστικών βομβών, εξ ων δύο έπεσαν εκτός Στρατοπέδου. Εκ των βομβαρδισμών της ημέρας προεκλήθησαν σημαντικαί ζημίαι εις υλικά και απώλειαι εις προσωπικόν.
Την 20.00 ω ισχυρά εχθρική δύναμις υποστηριζομένη υπό όλμων 4,2΄΄ και 81 χιλ. επετέθη κατά του Στρατοπέδου της ΕΛΔΥΚ. Η μάχη υπήρξε σφοδροτάτη και διήρκεσε μέχρι την 03.30 της 23.7.74. Ο εχθρός εγκατέλειψε επί του πεδίου της μάχης δύο νεκρούς και ικανόν αριθμόν οπλισμού, υλικού επικοινωνιών κτλ. Περί την 15.30 ο εχθρός εξεδήλωσεν επιθετικήν ενέργειαν προς ΜΠΑΣ ΠΑΪ.

Προς αντιμετώπισιν της ως άνω απειλής η ΕΛΔΥΚ διέταξε τον εφεδρικόν Λόχον και ουλαμόν αρμάτων να κινηθή προς την κατεύθυνσιν ταύτην.

Ο Λόχος, συνεργαζόμενος μετά των αρμάτων, εκινήθη και πέραν της πρασίνης γραμμής και ακολούθως διετάχθη να επανέλθη εις τας θέσεις του. Κατά την εν λόγω επιχείρησιν εγκατελείφθησαν δύο άρματα εντός της ΤΟΥΡΔΥΚ. Το εν λόγω μηχανικής βλάβης, το έτερον λόγω πτώσεων εντός τάφρου. Εχθρική αεροπορία προσέβαλε διά πολυβολισμών τον ουλαμόν αρμάτων.

3. ΗΜΕΤΕΡΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΙΣ: Συνεχίσθη η αμυντική εγκατάστασις της ΕΛΔΥΚ εις τα βορείως του Στρατοπέδου και εντός αυτού υψώματα.
Την 15.55 ω ελήφθη Σήμα περί καταπαύσεως πυρός. Η ΕΛΔΥΚ διέταξε άπαντα τμήματά της όπως συμμορφωθούν απόλυτα, πλην μετά παρέλευσιν ώρας εδέχθη βομβαρδισμόν υπό πυκνών πυρών όλμων 4,2΄΄ και πολυβολισμών υπό Α/Φ.

4. ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΜΕΡΙΜΝΑ: Εκ των προσβολών του Στρατοπέδου υπό της αεροπορίας και όλμων 4,2΄΄ εσημειώθησαν αι κάτωθι απώλειαι:
Μόν. Υπξκοί νεκροί 1, Οπλίται τραυματίαι 23.

23 ΙΟΥΛΙΟΥ 1974

1. (...)

2. ΕΧΘΡΟΣ: Εχθρικά τμήματα κινούμενα από χωρίον ΚΙΟΝΕΛΙ προς χωρίον ΓΕΡΟΛΑΚΚΟΣ αντήλλαξαν πυροβολισμούς με τα ανατολικώς χωρίου ΓΕΡΟΛΑΚΚΟΥ τμήματα εθνοφρουράς και ήχθησαν μέχρι της οδού ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ-ΜΟΡΦΟΥ εις το ύψος Δυτικώς του Στρατοπέδου του 11ου ΤΣ. Ακολούθως ενίσχυσαν τον ως άνω θύλακα διά προσωπικού του Τ/Θ. Ομοίως συνεχίσθη η ενίσχυσις του θύλακος ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ-ΑΓΥΡΤΑΣ.

3. (...)

4. ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΜΕΡΙΜΝΑ: Όχημα Διοικητικής Μερίμνης κινηθέν από ΕΛΔΥΚ προς Κοκκινοτριμιθιά προς παραλαβήν άρτου, απωλέσθη συλληφθέν προφανώς υπό των Τούρκων κατά την επιστροφήν. Επί του οχήματος επέβαινον ο οδηγός Στρ/της Καρανδρέας και ο συνοδηγός Στρ/της Κλάψης.

31 ΙΟΥΛΙΟΥ 1974

1. (...)

2. ΕΧΘΡΟΣ: Εχθρός, παρά την υπογραφείσαν συμφωνίαν περί καταπαύσεως του πυρός, προωθήθη από 10.00 ω περί τα 800 μ. πέραν των προτέρων κατεχομένων θέσεων καθ' όλον το μήκος από ΝΑ ΤΟΥΡΔΥΚ και μέχρι δρόμου ΓΕΡΟΛΑΚΚΟΥ. Εις την γραμμήν ταύτην ανώρυξεν όρυγμα το οποίον επήνδρωσεν. Γενομένη διαμαρτυρία προς ΕΔ είχεν ως αποτέλεσμα να αφιχθή εις ΕΛΔΥΚ Αξκός της ΕΔ όστις διεπίστωσεν την παράβασιν και ακολούθως επεσκέφθη τον Τούρκον Σχην Δ/τήν των εν λόγω τμημάτων. Ο ανωτέρω υπεσχέθη ότι δεν θα συνέχιζεν την προσχώρησιν και ότι η εν λόγω περιοχή ηλέγχετο υπ' αυτών διά περιπόλων κατά το τελευταίον τριήμερον. Τούτο δεν ήτο αληθές. Την 16.30 ω Δ/ρία του εχθρού ενισχυμένη δι' ομάδας πολ/λων εξεδήλωσε κίνησιν προς προωθημένον παρατηρητήριον του 2ου ΤΟ επί υψώματος ΑΣΠΡΑ ΧΩΜΑΤΑ, το οποίον προσήγγισεν περί τα 150-200 μ. κυκλωτικώς. Το παρατηρητήριον διετάχθη να συμπτυχθή, πλην λόγω επελεύσεως του σκότους και αναστολής της κινήσεως του εχθρού, το παρατηρητήριον παρέμεινεν εις την θέσιν του. Γενομένη διαμαρτυρία προς ΕΔ μέσω ΓΕΕΦ είχεν ως αποτέλεσμα την άφιξιν ενός Λγού της ΕΔ, όστις λόγω του σκότους ουδέν έπραξεν, υποσχεθείς να περιέλθη την γραμμήν την πρωίαν της επομένης ιπτάμενος δι' ελικοπτέρου. (...)

3. ΗΜΕΤΕΡΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΙΣ: Ουδεμία αλλαγή.

4. ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΜΕΡΙΜΝΑ: Συνεχίσθη κανονικώς.

ΠΗΓΗ:ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟ ΒΗΜΑ

http://cyprusref.ethnodata.gr/home.html

ΑΡΧΗ

ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΕΛΔΥΚ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΥΝΑΜΗ ΚΥΠΡΟΥ
ΔΕΛΤΙΟΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΕΩΣ ΟΠΛΙΤΩΝ

ΠΕΡΙΟΔΟΣ
11-20 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 1974

(Tο πρώτο δελτίο ενημερώσεως οπλιτών της ΕΛ.ΔΥ.Κ., που εκδόθηκε λίγες μόνο μέρες μετά την ολοκλήρωση της καταστροφής.)

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΟΥΣ ΠΕΣΟΝΤΕΣ ΤΗΣ ΕΛ.ΔΥ.Κ.

     Αισθανόμεθα σήμερα την ανάγκη να αφιερώσουμε την σκέψιν μας στους ηρωικούς νεκρούς της ΕΛ.ΔΥ.Κ.

     Αντί για μνημόσυνο σε λαμπρές εκκλησίες με ακολουθίες Ιερέων και πλήθος κόσμου να τιμά την μνήμη τους λίγες γραμμές εδώ γραμμένες από τους συναδέλφους τους ας είναι μία ελαχίστη προσφορά. Αντί για δάφνινα στεφάνια στους τάφους των και δάκρυα συγγενών και αγαπητών προσώπων λίγα λόγια γραμμένα από εμάς ας είναι βάλσαμο στις ηρωικές ψυχές αυτών που δεν φοβηθήκανε το θάνατο.

     Οι ήρωες δεν πεθαίνουν ποτέ. Μένουν ζωντανοί στην μνήμη των επερχομένων γενεών, δίνοντας παράδειγμα προς μίμηση. Γράφουν νέες ένδοξες σελίδες στην Ιστορίαν μας. Οι ήρωες πολεμούν σαν ΄Έλληνες είπεν ο Πατέρας της Νίκης του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου Πρωθυπουργός της Αγγλίας Τσώρτσιλ, όταν οι λίγοι άοπλοι Έλληνες ενίκησαν στην Β. ΄Ηπειρο τους Ιταλούς, μη μπορώντας να εκφράση αλλιώς τον θαυμασμό του. Διά μίαν ακόμη φορά απεδείχθη και εδώ περιτράνως τούτο.

Οι Τριακόσιοι του Λεωνίδα υπερασπίστηκαν τα στενά των Θερμοπυλών και έπεσαν μέχρις ενός. Τριακόσιοι οπλίται της ΕΛ.ΔΥ.Κ. υπερασπίστηκαν το Στρατόπεδον της ΕΛ.ΔΥ.Κ. και την Πύλην της ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ και έπεσαν εκεί οι περισσότεροι. Οι λίγοι αγωνισταί της προτάξανε απέναντι στο σιδερόφρακτο εχθρό τα ηρωικά των στήθη όταν τα λιανοτούφεκα τους άναβαν από την πολυήμερη χρήση.

Στη μάχη αυτή απεδείχθη όπως και πάμπολλες φορές κατά το παρελθόν απέδειξαν οι ΄Έλληνες αγωνιστές, ότι στον πόλεμο δεν μετράει μόνον η αριθμητική υπεροχή και οι σιδερόφρακτες στρατιές, αλλά έτι περισσότερον το ψυχικόν σθένος, η αποφασιστικότης, τα ιδανικά, ο ηρωισμός. Η γενιά μας απέδειξε ότι δεν έχει να ζηλέψη τους ενδόξους αγωνιστάς του έπους της Αλβανίας και του Γράμμου και Βίτσι. Απέδειξε ότι είναι άξιοι απόγονοι ενδόξων Προγόνων.

Δόξα και τιμή σ' αυτούς που χύσανε το αίμα τους που δώσανε ότι πολυτιμώτερο είχαν την ίδια την ζωήν τους σαν τίμημα για την εκπλήρωση των εθνικών ιδεωδών, απάντηση στο κάλεσμα της ενδόξου Πατρίδος.

Κλείνουμε ευλαβώς το γόνυ στην σκέψη σας αθάνατοι ήρωες. Αιωνία σας η μνήμη ηρωικοί νεκροί μας.

(Υπό Στρατιώτου Γώγου Λάμπρου)
(και Δεκανέως Καρύδη Εμμανουήλ)

ΑΡΧΗ

ΔΕΛΤΙΟ