ΛΙΓΟ     ΠΡΙΝ   ΤΗ    ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ

                                                            ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ     Μαiρης  Κουροyπη

 Σεπτέμβρης   1973 .

Πηγαίνοντας στην Λευκωσία νοικιάσαμε σπίτι στη Λεωφ. Στασινού 44. Μόλις που ταχτοποιηθήκαμε δεν είχαν περάσει 15 μέρες και ο Σχης Κοκοράκης γαμπρός του Μπονάνου και ο Ταξίαρχος Παπαδάκης κάλεσαν τον Παύλο στο ΓΕΕΦ  και του είπαν ότι οι θέσεις στο ΓΕΕΦ ήσαν καλυμμένες γιαυτό «κύριε Κουρούπη φεύγετε άμεσα για την Κυρήνεια».    

O Παύλος  δεν πίστευε σε αυτό που άκουγε.

Τι  του έλεγαν ; Να φύγει να πάει  που;

Απάντησε ότι δεν είναι δυνατόν να πάω στην Κυρήνεια, έχω μόλις 15 μέρες  στην Λευκωσία,  έχω ήδη ενοικιάσει  σπίτι και έχει τακτοποιηθεί η οικογένειά μου.

Ο Κοκοράκης επέμενε ότι  έτσι καλά θα τακτοποιηθεί και στη Κυρήνεια. Είναι πανέμορφα εκεί θα σας αρέσει πολύ…

Όταν ο Παύλος είπε στο Γεωργίτση ο οποίος ήταν Ταξίαρχος στο ΓΕΕΦ, ότι έχω σοβαρό πρόβλημα με την  υγεία της γυναίκας μου και η θεραπεία  της απαιτεί ανά μέρα επίσκεψη στο Νοσοκομείο της Λευκωσίας,τον  διαβεβαίωσε ότι θα διέθετε η υπηρεσία  αυτοκίνητο για να με μεταφέρει στην Λευκωσία, ώστε να μη διακοπή η θεραπεία μου.

Ο Παύλος δεν δέχτηκε να μετακινούμε με αυτοκίνητο της υπηρεσίας και  αμέσως  φύγαμε από Λευκωσία  για το νέο προορισμό μας.   

Μετά χιλίων βασάνων βρήκαμε σπίτι στην Κυρήνεια., διότι τότε δεν  υπήρχαν σπίτια  που ενοικιάζοντο.

Στην  Κυρήνεια κάθε μέρα έκλαιγα. Από τη ώρα που έφθασα λες και άδειασα από συναισθήματα. Όλη η διάθεση για ζωή και η χαρά με είχαν εγκατάλειψη δεν ήθελα παρέες ούτε να βγαίνω. Τώρα πια είμαι σίγουρη,  το ένστικτό μου με προειδοποιούσε.

Ο χειμώνας πέρασε πολύ δύσκολα.

Ένα μεγάλο αγκάθι στη ψυχή μου ήταν η τουρκική σημαία που έπιανε ένα ολόκληρο βουνό,  ζωγραφισμένη στον Αγ. Ιλαρίωνα και κάθε βράδυ φωτίζονταν.

Με πλήγωνε αυτή η σημαία… έχει στοιχειώσει  τις αναμνήσεις μου στην Κυρήνεια.

Ξυπνούσε  μνήμες για την  πατρική μου οικογένεια που  ήταν Έλληνες της Κων/πολης. Και κάθε φορά που την  έβλεπα   θυμόμουν τις αφηγήσεις της γιαγιάς μου για την ζωή τους στη Πόλη, το πατρικό μας σπίτι αλλά και για την βαρβαρότητα των Τούρκων   στους Έλληνες  του Πόντου, στους Έλληνες της Κωνσταντινούπολης κ.α.

 Τις ημέρες των Χριστουγέννων  είχα τεράστιες  κοινωνικές  υποχρεώσεις  και  έπρεπε να ανταποκριθώ, θυμάμαι είχα επιστρατεύσει όσα αποθέματα αντοχής είχα για να τα βγάλω πέρα. 

Μπήκε το 1974.   Για το Παύλο στο 251 ΤΠ  που είναι Διοικητής τα πράγματα δεν είναι καθόλου εύκολα. Οι στρατιώτες είχαν πολλές παραταξιακές διαφορές μεταξύ τους, Μακαριακοί – Γριβικοί   και δεν έλλειπαν τα προβλήματα και ο Παύλος έπρεπε  να φροντίσει να μην υπάρχουν εντάσεις για την ομαλή λειτουργία του στρατοπέδου. 

Τα προβλήματα του Παύλου τεράστια. Μεταξύ άλλων κάποιοι στρατιώτες του πήγαν στις τουαλέτες του στρατοπέδου και έβαλαν φωτογραφίες του Μακάριου και κάποιοι άλλοι  του Γρίβα.

Το τι έγινε…   δεν λέγεται! 

Κάλεσε ο Παύλος τους στρατιώτες του και τους είπε: « ο Μακάριος είναι ο ηγέτης,  ο δε  Γρίβας  αυτός που αγωνίστηκε  για την Ελευθερία της Κύπρου.  Και οι δύο είναι  Ιστορία  της Κύπρου είναι η ιστορία σας  » . Ο εχθρός μας είναι ένας και  έδειξε προς τον Αγ. Ιλαρίωνα » 

Ο Γιωργίτσης ερχόταν πολύ τακτικά  και είχε  συναντήσεις  με τον Διοικητή της Ανωτέρας,  Σχη Μιχόπουλο (μεγάλο κουμάσι κι αυτός,  είχε έναν ελαφρύ τραυματισμό στο χέρι και εγκατέλειψε την Κυρήνεια  και πήγε στο Πέλλα Πάϊς), οι δε συναντήσεις τους κρατούσαν για πολλές ώρες,  το τι έλεγαν ο Θεός και η ψυχή τους! 

Η Κύπρος ήταν ένα καζάνι που έβραζε.  Μακαριακοί – Γριβικοί η επιφανειακή   αιτία,   γιατί όλα ήταν απροσδιόριστα.

Το  άσχημο  προαίσθημα  που με συντρόφευε όλο αυτό τον καιρό,   μου δημιουργούσε  ανασφάλεια,   η οποία μέρα με την μέρα μεγάλωνε. 

Στα μέσα του Ιουνίου 1974 μαθαίνουμε ότι πήραμε  μετάθεση για Ηράκλειο- Κρήτης. Η χαρά μας ήταν απερίγραπτη  γέμισα πάλι ζωή, έκανα πάλι όνειρα ,αλλά  βιαζόμουν , ήθελα να φύγω όσο το δυνατόν πιο γρήγορα  γίνονταν.

Όλοι  με πείραζαν διότι ενώ δεν είχε μπει ακόμα ο Ιούλιος κι εμείς θα φεύγαμε στα τέλη Αυγούστου, εγώ είχα αρχίσει να πακετάρω το νοικοκυριό μου.

Δεν θα ξεχάσω πόσο πολύ αργά κυλούσε ο χρόνος  κι εγώ πόσο πολύ βιαζόμουν να φύγουμε…

Είχαμε αποφασίσει με τον Παύλο ότι με την ευκαιρία των γενεθλίων μου στις 26 Ιουλίου  θα καλούσαμε τους ελάχιστους φίλους μας  για να κάνουμε και το αποχαιρετιστήριο πάρτυ. 

Ακόμα θυμάμαι  την συζήτησή μας εκείνο το απόγευμα  η οποία κράτησε μέχρι αργά το βράδυ, στη ουσία  ήταν κι η τελευταία μας ανέμελη, μακροσκελή  συζήτηση 

και  κάθε φορά που τη θυμάμαι  πονώ βαθιά …

πονώ για   ότι έχασα  εγώ σαν  γυναίκα…

πονώ για ότι  έχασε ο Παύλος  …

πονώ για  τη ζωή που έφυγε από τα χέρια μας. 

15 Ιουλίου και εγώ ετοιμάζομαι να πάω στην Λευκωσία με κομβόι από Κιόνελι. Το κομβόι περνούσε μόνο με συνοδεία των ΗΕ μέσα από το Κιόνελι που ήταν Τουρκικός Θύλακας, δύο φορές την ημέρα. 

Χτύπησε το τηλέφωνο και ήταν η γυναίκα του Υποδιοικητή του Τάγματος  η κα Μανιάτη. Της είπα ότι βιαζόμουν για να προλάβω το κομβόι και εκείνη μου  είπε ότι στη Λευκωσία έγινε πραξικόπημα.

Έπειτα από λίγη ώρα μαζευτήκαμε στο σπίτι μου  ορισμένες οικογένειες Ελλαδιτών Αξιωματικών.

Χτυπούσε το τηλέφωνο και  μια αγριεμένη φωνή μου φώναζε «καλαμαράδες θα πεθάνετε όλοι».

Τι φόβος Θεέ μου!  

Τι  εφιάλτης ήταν αυτός!

Δεν ξέραμε τι να κάνουμε .

Ευτυχώς, από το στρατόπεδο του Φωκά Αναγνωστόπουλου  ήλθε ένα αυτοκίνητο για να μεταφέρει  τις οικογένειες μας στο στρατόπεδο για ασφάλεια. Μέχρι εκείνη τη στιγμή δεν είχα κανένα νέο από τον Παύλο.

Τι αγωνία ήταν αυτή που έζησα εκείνες τις ώρες!  

Που να ήξερα ότι ο εφιάλτης μου μόλις είχε αρχίσει...! 

Μεταφερθήκαμε στο Τάγμα Πυροβολικού γιατί πρόσφερε την μεγαλύτερη δυνατή ασφάλεια Δεν γνωρίζαμε τι γίνονταν στην Λευκωσία ή την Κυρήνεια  και η Πρεσβεία  της Ελλάδος δεν έδειξε το παραμικρό ενδιαφέρον.

Στο στρατόπεδο μείναμε 4 ημέρες. Γυρίσαμε για λίγο στα σπίτια μας αλλά ο φόβος μας ήταν μεγάλος  και είχαμε μεγάλη ανασφάλεια.

Πολύ γρήγορα συγκέντρωσαν εκ νέου τις οικογένειες και μας μετέφεραν στο 3^ο Λόχο του 251 ΤΠ  που ήταν εκτός στρατοπέδου. Μας ανέβασαν σε ένα δυόροφο κτήριο  στη ταράτσα του  για να μείνουμε εκεί μέχρι να δουν τι θα  έκαναν εμάς,  τα γυναικόπαιδα.

Ο πόλεμος μας βρήκε στη ταράτσα του 3^ου Λόχου του 251ΤΠ.

Σάββατο πρωί 20 Ιουλίου  με το ξημέρωμα  άρχιζε και η καταστροφή της Κύπρου.

Τότε όμως δεν το γνωρίζαμε…

δεν το υποπτευόμασταν…

δεν είχα  υποψιαστεί  ότι   η καταστροφή της Κύπρου  πορευόταν  αντάμα με την οικογένειά    μου,  παρέα με την μοίρα μου… παρέα με τις  ζωές μας. 

Τα πρώτα αεροπλάνα πέρασαν επάνω από τα κεφάλια μας, τα παιδιά φώναζαν «ο πιλότος, ο πιλότος». Η πρώτη βόμβα  έπεσε 100μ από κει που βρισκόμασταν και στο κέντρο του Λόχου.  

Είχε  αρχίσει ο πόλεμος… 

Οκτώβρης  1974                                                                                 

Θυμάμαι σαν  να ήταν χθες  όλα  όσα   έχω ζήση  μέρα τη μέρα , ώρα την ώρα  λεπτό προς λεπτό, από την εισβολή  και μετά. Αυτές τις μέρες  με βασανίζουν οι μνήμες του  Οκτώβρη  του 1974  στο οδόφραγμα  του Λήδρα  Παλλας.

Λίγες μέρες  μετά το τέλος  της εισβολής στην Κύπρο. Η   αιματοβαμμένη  γη της Κύπρου  καπνίζει ακόμα  από τα αποκαΐδια  των Νάπαλμ. Τα ερείπια   διαλαλούν  το μέγεθος  του κακού  και  τα  αντίσκηνα  με τους πρόσφυγες  και τις ορφανευμένες οικογένειες,   μέχρι κει που έφθανε  το βλέμμα . Όλος ο κόσμος άνδρες και γυναίκες  μέσα στα μαύρα   με  σκυθρωπά πρόσωπα  και  το άδειο βλέμμα  της απόγνωσης. 

Θλίψη – θλίψη – θλίψη  παντού.

 Εκείνες τις ημέρες  τα  ραδιόφωνα  μετέδιδαν   ότι  είχαν προγραμματιστεί  οι ανταλλαγές των αιχμαλώτων και  είχε ετοιμαστεί η Ξενοδοχειακή Σχολή για να  περιθάλψει τους αιχμαλώτους. Ήδη είχαν  κυκλοφορήσει φήμες  για  εγκλήματα  και απάνθρωπη μεταχείριση εις βάρος των αιχμαλώτων από τους Τούρκους . 

Από το χάραμα  ήμασταν  στον χώρο της υποδοχής των αιχμαλώτων   όλοι  όσοι  αναζητούσαμε ζωές   και περιμέναμε  τους  αιχμαλώτους  με την ελπίδα ότι θα βγει ο ήλιος και θα φωτίσει την ψυχή μας. 

Οι βασανισμένοι γονείς με μια φωτογραφία στο χέρι να εκλιπαρούν  και να ρωτούν «γιέ μου δες την φωτογραφία είναι ο γιός μου μήπως τον είδες;  Άλλος φώναζε τον πήγαν στα Άδανα  ήταν με το τάδε  μήπως  τον συνάντησες » 

Γυναίκες  σαν εμένα να ρωτούν  για παιδιά και συζύγους .  Παιδιά  να ρωτούν για τους γονείς τους. 

Θεέ μου  τέτοιες ώρες, η αγωνία  και η λαχτάρα  έχουν το ίδιο  τρομαχτικό  πρόσωπο  και το ίδιο απάνθρωπο συναίσθημα,   είναι  οδυνηρές.   

Οι αιχμάλωτοι κοιτούσαν  έκπληκτοι  τον κόσμο   ψάχνοντας τους δικούς τους ,  απορημένοι   και βασανισμένοι , οι ποιο πολλοί  δεν πίστευαν ότι γύρισαν. 

Θεέ μου  πόσο βασανισμένοι  έδειχναν ...

Την  χαρά της επιστροφής  την έζησαν  λίγοι  σε σχέση του πλήθους των  συγγενών με τις  φωτογραφίες των αγνοουμένων. 

 Και μετά ,  ο θρήνος  γι αυτούς που δεν γύρισαν.  

Θρήνος και ελπίδα , αγωνία, τρόμος  και φόβος . 

Εμπρός  σε τόσο πόνο,  ωχρειά  ακόμα και η Αρχαία Ελληνική Τραγωδία …

 Μέσα στο πλήθος  ήμουν κι εγώ  να κοιτώ αυτούς που επιστρέφουν κάρφωσα τα μάτια  στα λεωφορεία  που μετέφεραν τους  αιχμαλώτους  ψάχνοντας για τον Παύλο  κι ας ήξερα  ότι δεν ήταν μαζί τους ,  εγώ κοιτούσα με  λαχτάρα  και περίμενα  « το Θαύμα».  

Παράλληλα  δεν τολμούσα  να  πλησιάσω   να ρωτήσω μήπως  είχαν δει τον Παύλο  ή γνώριζαν  κάτι,  για κάποιον άλλο  Αξιωματικό ή στρατιώτη από την Ελλάδα. 

Ακόμα αισθάνομαι το παράπονο και τη μοναξιά  που με κυρίευσαν γιατί κι εγώ ήμουν  εκεί μαζί τους , να αγωνιώ ,να περιμένω και να ελπίζω  χωρίς την παραμικρή συμπαράσταση κι ας  είχα ζήσει  την εισβολή , κι έχασα  σπίτι και σύζυγο ,  αλλά  δεν τολμούσα να  μιλήσω. 

Ακόμα νοιώθω τον τρόμο του μίσους  για τους Ελλαδίτες . Δεν λέω με το δίκιο τους για όσα έζησαν  όλοι αυτοί οι άνθρωποι  που έχασαν  ανθρώπους , σπίτια , περιουσίες . 

Αλλά όπως εγώ   και εκατοντάδες οικογένειες από την Ελλάδα έχασαν  παιδιά, γονείς , συζύγους.  

Οι  προδότες  δεν έπαθαν τίποτα  ούτε τιμωρήθηκε  κανείς , ίσα -  ίσα  ορισμένοι από αυτούς   αξιώθηκαν ανώτατα  πολιτικά και στρατιωτικά  αξιώματα σε  Ελλάδα και Κύπρο. 

Υπάρχει άνθρωπος που  υπηρετούσε στο 251 ΤΠ.  Σήμερα ζει με την οικογένειά του  και του εύχομαι να ζήση αρκετά  χρόνια  καλά και ευτυχισμένα. Αυτός ο άνθρωπος εκφράζεται άσχημα  και   χωρίς το ελάχιστο  ίχνος  σεβασμού για  όλους τους  Ελλαδίτες  ήρωες που πότισαν με το αίμα τους το χώμα της Κύπρου , που άφησαν ορφανά , γονείς, συζύγους και αδέλφια  να εκλιπαρούν   για 36 μαρτυρικά χρόνια  μια πληροφορία  για τον αγνοούμενο  τους.   

Ακούω στα αυτιά μου  τα λόγια που έλεγε ο  Παύλος  στους στρατιώτες του πριν την εισβολή  « Παιδιά ο εχθρός μας είναι ένας  και μοναδικός »  και έδειχνε προς τον Άγιο  Ιλαρίωνα. « Ο Μακάριος είναι ο Ηγέτης  σας  ο δε  Γρίβας  αυτός που αγωνίστηκε  για την Ελευθερία της Κύπρου.  Και οι δύο είναι  Ιστορία  της Κύπρου είναι η ιστορία σας  »   

Κ ο ι ν ο π ο ι ώ  

το παράπονο της  ψυχής μου  για όσους χάθηκαν στη Κατεχόμενη  Κύπρο  και δεν αναφέρονται  ούτε  τιμώνται  κατά τις επετειακές  εκδηλώσεις κάθε χρόνο,  από κανένα.

Οι    ΄Ηρωες    δεν   τιμήθηκαν...

Οι   προδότες   δεν   τιμωρήθηκαν...

Τιμωρούνται ,  οι οικογένειες των ηρώων  για  36 χρόνια τώρα γιατί ούτε είδηση έχουν να παραλάβουν, ούτε  λείψανα να  κηδέψουν , ούτε θα μάθουν ποτέ την αλήθεια για τους δικούς τους  και είναι αυτοί που οδηγήθηκαν σαν αδήλωτοι αιχμάλωτοι στην  Τουρκία  και τα ίχνη τους χάνονται στα βάθη της Ανατολής.  

Α π ε υ θ ύ ν ω

έκκληση  στον Πρόεδρο της Κυπριακής  Δημοκρατίας  κ. Δ. Χριστόφια  για την γωνιά του αγνοούμενου στην οδό Λήδρας  όπως την γνωρίζουν  όλοι, αλλά στην πραγματικότητα είναι  « Η Γωνιά των Αγγέλων». 

Είναι η απεικόνιση της  τραγικότερης  πτυχής  της παγκόσμιας  ιστορίας  μετά τον Β΄  Παγκόσμιο  Πόλεμο, σε  πέντε  φωτογραφίες  όλες κι όλες  και δεν πρέπει να  ξεχαστεί ούτε να παρερμηνευτεί.

Eίναι  η Αλήθεια του  δράματος , 1619  Αγνοούμενοι ,

Είναι η απεικόνιση  του  πόνου  και της άγνοιας μας για 36 τραγικά  χρόνια. 

Π α ρ α κ α λ ώ

τον κ. Πρόεδρο της Κυπριακής  Δημοκρατίας  να μην  επιτρέψει σε νέες ιδέες και αντιλήψεις  να  κατατάξουν  την «Γωνιά των Αγγέλων »  στο  παρελθόν.  

ΜΑΙΡΗ  ΚΟΥΡΟΥΠΗ